मुंबई, (प्रतिनिधी) २४ मार्च - हृदयाच्या झडपेची गंभीर गळती (Mitral Valve Leakage) असलेल्या आणि वाढत्या वयामुळे ओपन हार्ट सर्जरीचा धोका असलेल्या रुग्णांसाठी ‘ट्रान्सकॅथेटर एज-टू-एज रिपेअर’ (TEER) हे मिनिमली इनवेसिव तंत्रज्ञान आशेचा नवा किरण ठरत आहे. मुंबईतील एचव्हीएस सिम्बॉयसिस हॉस्पिटलमधील डॉक्टरांनी नुकतीच एका ७४ वर्षीय रुग्णावर ही कॅथेटर-आधारित प्रक्रिया यशस्वीपणे पार पाडली.
काय आहे ही समस्या?
जेव्हा हृदयातील माइट्रल झडप व्यवस्थित बंद होत नाही, तेव्हा रक्ताचा प्रवाह उलट दिशेने वाहू लागतो. यालाच 'माइट्रल रिगर्जिटेशन' म्हणतात. यामुळे श्वास लागणे, सतत थकवा आणि पायांना सूज येणे अशी लक्षणे दिसतात. अनेकदा वयोवृद्ध लोक याकडे वाढत्या वयाचा परिणाम म्हणून दुर्लक्ष करतात, जे पुढे जाऊन 'हार्ट फेल्युअर'चे कारण ठरते.
शस्त्रक्रियेशिवाय उपचार
ज्या रुग्णांना वयोमानानुसार किंवा इतर आजारांमुळे पारंपारिक शस्त्रक्रिया करणे जोखमीचे असते, त्यांच्यासाठी 'टीइइआर' (TEER) हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
प्रक्रिया: यात छाती न उघडता, पायातील शिरेतून एक पातळ कॅथेटर हृदयापर्यंत पोहोचवले जाते.
दुरुस्ती: इमेजिंगच्या मदतीने एक लहान उपकरण झडपेवर बसवून गळती थांबवली जाते.
फायदा: या प्रक्रियेनंतर रुग्णाला श्वास घेण्यास होणारा त्रास कमी होतो आणि दैनंदिन कामे करणे सोपे जाते.
तज्ज्ञांचे मत
याबाबत अधिक माहिती देताना इंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजिस्ट डॉ. अंकुर फातरपेकर म्हणाले, "गळती असलेल्या झडपेमुळे हृदयावर अतिरिक्त ताण येतो आणि रुग्णाला वारंवार रुग्णालयात दाखल करावे लागते. टीइइआरसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे आता विना-शस्त्रक्रिया झडप दुरुस्त करणे शक्य झाले आहे. यामुळे रुग्णाचे आयुष्य अधिक सुसह्य आणि स्वतंत्र होते."
लवकर निदान महत्त्वाचे
हृदयरोग तज्ज्ञांच्या मते, झडपांशी संबंधित आजारांचे वेळेवर निदान झाल्यास हार्ट फेल्युअर रोखता येते. आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे आता गुंतागुंतीच्या हृदयविकारांवरही कमी जोखमीचे उपचार उपलब्ध झाले आहेत.