नवी दिल्ली (प्रतिनिधी), दि. २२ मार्च २०२६
शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या युरिया खताच्या किमतीत कोणताही बदल करण्यात आलेला नसल्याचे केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे. मात्र, खतांचा संतुलित वापर वाढावा आणि जमिनीचा पोत सुधारावा या हेतूने युरियाच्या गोणीचा (Bag) आकार ५० किलोवरून आता ४५ किलोपर्यंत कमी करण्यात आला आहे. काही विशेष प्रकरणांमध्ये हा आकार ४० किलोपर्यंत खाली आणला आहे.
किमतीचा भार नाही, उद्देश केवळ 'समतोल'
रसायन आणि खते राज्यमंत्री अनुप्रिया पटेल यांनी लोकसभेत ही माहिती दिली. युरियाचा अतिरिक्त वापर टाळणे आणि शेतकऱ्यांना खतांचा विवेकपूर्ण वापर करण्यास प्रोत्साहित करणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. सध्या ४५ किलोच्या 'नीम कोटेड युरिया'च्या गोणीची किंमत २४२ रुपये (कर वगळून) निश्चित करण्यात आली आहे, तर ४० किलोच्या 'सल्फर कोटेड युरिया'साठी २५४ रुपये मोजावे लागणार आहेत.
उत्पादनात घट, आयातीत मोठी वाढ
सरकारने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, देशांतर्गत उत्पादनात गेल्या वर्षाच्या तुलनेत किंचित घट झाली असली तरी आयातीत मोठी वाढ झाली आहे.
नॅनो खतांचा वाढता प्रभाव
पारंपरिक खतांसोबतच 'नॅनो खतांच्या' वापरात लक्षणीय वाढ होत असल्याचे दिसून येत आहे. एप्रिल ते जानेवारी २०२५-२६ या कालावधीत १८२.५० लाख बाटल्या नॅनो युरिया आणि १४४.९३ लाख बाटल्या नॅनो डीएपी ची विक्री झाली आहे. कमी खर्चात जास्त परिणामकारकता असल्याने सरकारकडून नॅनो खतांना मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन दिले जात आहे.
पुरवठ्याचे नियोजन चोख
पेरणी क्षेत्र, जमिनीचे आरोग्य आणि मागील वापराचा कल लक्षात घेऊन खत विभाग राज्यांना खतांचा पुरवठा करत आहे. मागणी आणि उत्पादनातील तफावत भरून काढण्यासाठी वेळेआधीच आयातीचे नियोजन केल्याने देशात खतांची टंचाई भासणार नाही, अशी ग्वाही सरकारने दिली आहे.