नाशिक, (विशेष प्रतिनिधी) १३ मार्च - नाशिक शहराचा मध्यवर्ती भाग आणि वाहतुकीचे मुख्य केंद्र असलेल्या द्वारका सर्कल परिसरात एका ऐतिहासिक घटनेची नोंद झाली आहे. येथे सुरू असलेल्या उड्डाणपुलाच्या आणि रस्ते रुंदीकरणाच्या कामादरम्यान जमिनीखाली गाडली गेलेली सुमारे २०० वर्षे जुनी विहीर सापडली आहे. विशेष म्हणजे, इतकी वर्षे मातीखाली दबलेली असूनही या विहिरीला आजही 'जिवंत' पाण्याचा स्रोत असून ती पाण्याने तुडुंब भरलेली आहे.
नेमकी घटना काय?
गेल्या काही दिवसांपासून द्वारका भागात उड्डाणपुलाच्या खांबासाठी आणि रस्ते विकासासाठी मोठ्या प्रमाणावर खोदकाम सुरू आहे. हे खोदकाम ठराविक खोलीवर पोहोचल्यानंतर कामगारांना दगडी बांधकामाचा काही भाग दिसला. अधिक उत्खनन केले असता, तिथे एक सुस्थितीत असलेली गोलाकार आणि दगडी बांधकामाची विहीर असल्याचे स्पष्ट झाले. ही विहीर पूर्णपणे पाण्याने भरलेली पाहून उपस्थित अभियंता आणि नागरिक अवाक झाले.
पेशवेकालीन रचनेचा अंदाज
स्थानिक इतिहास अभ्यासकांच्या मते, या विहिरीचे बांधकाम आणि त्यातील दगडांची रचना पाहता ही विहीर २०० ते २५० वर्षे जुनी म्हणजेच पेशवेकालीन असावी. नाशिक हे गोदावरीच्या काठावर वसलेले प्राचीन शहर असून, जुन्या काळात शहराच्या विविध भागांत अशा बारवा आणि विहिरी पाण्याचे मुख्य स्रोत होत्या. काळाच्या ओघात आणि नागरीकरणामुळे यातील अनेक ऐतिहासिक वास्तू जमिनीखाली गाडल्या गेल्या होत्या, ज्यापैकी ही एक असल्याचे मानले जात आहे.
ठळक वैशिष्ट्ये:
दगडी बांधकाम: विहिरीचे बांधकाम अत्यंत मजबूत अशा घडीव दगडांनी केलेले असून ते आजही सुस्थितीत आहे.
स्वच्छ पाण्याचा साठा: इतकी वर्षे बंदिस्त असूनही विहिरीतील पाणी अत्यंत स्वच्छ आणि पिण्यायोग्य भासत आहे.
ऐतिहासिक संदर्भ: द्वारका परिसर हा जुन्या काळातील महत्त्वाचा मार्ग असल्याने, प्रवाशांच्या सोयीसाठी ही विहीर बांधली असावी, असा प्राथमिक अंदाज आहे.
जतनाची मागणी
ही बातमी वाऱ्यासारखी पसरताच द्वारका परिसरात नाशिककरांनी मोठी गर्दी केली होती. "विकासकामे होणे गरजेचे आहेच, पण नाशिकचा हा ऐतिहासिक ठेवा नष्ट होऊ नये. प्रशासनाने या विहिरीचे पुनरुज्जीवन करून तिचे जतन करावे," अशी भावना इतिहासप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांनी व्यक्त केली आहे.
आता पुरातत्व विभाग आणि महानगरपालिका प्रशासन या विहिरीबाबत काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. शहराच्या मध्यवस्तीत असा नैसर्गिक पाण्याचा स्रोत सापडणे, हे नाशिकच्या समृद्ध भूगर्भीय वारशाचे प्रतीक मानले जात आहे